پژوهشكده تحقيقات اسلامى

37

زمينه هاى قيام امام حسين (ع) (فارسى)

فَاللَّه اللَّه فى كِبْرِ الْحمِيَّةِ وَ فَخْرِ الْجاهِلِيَّةِفَانَّهُ مَلاقِحُ الشَّنَآنِ وَ مَنافِخُ الشَّيْطانِ . « 1 » على عليه السلام تعصّبات جاهلى تعصّب يعنى عصبيّت و حميّت ، و دفاع و حمايت از چيزى كردن . چنان كه مؤلّف مجمع‌البحرين در معناى تعصّب مىنويسد : عصبيّت عبارت است از دفاع و حمايت شخص از آنچه كه مسؤوليت آن را به‌طور طبيعى دارد يا براى غرض خاصّى آن را پذيرفته است . » « 2 » بنابراين تعصّب فى نفسه خوب يا بد نيست ، بلكه اگر به ارزش‌ها و صفات عاليه تعلّق گيرد ممدوح خواهد بود همانند تعصّب نسبت به دين و منافع مسلمين . امّا اگر به منافع شخصى و قبيله‌اى و كارهايى كه ريشه در خودخواهى انسان دارد تعلّق گيرد ناپسند و مذموم خواهد بود .

--> ( 1 ) - نهج‌البلاغه ، خطبه 192 : شما را به خدا سوگند از كبر و نخوت تعصّب‌آميز و تفاخر جاهلى برحذر باشيد كه آن مركز پرورش كينه و جايگاه وسوسه شيطان است . ( 2 ) - مجمع‌البحرين ، الطريحى ، ج 2 .